در این فایل31 صفحه ای در مورد طراحی پیش بر و طراحی گاو آهن بحث شده است. همچنین در مورد اصول طراحی شاسی گاوآهن به همراه تعیین جنس آن مطالبی ارائه شده است.
توجه: این فایل در حالت Read Only قابل رویت است.
فایل دانلودی مجموعه 4 گرید ایندیزاین مناسب با طراحی کتاب و همسان با شاخص های ایرانی است
گروه طراحی میم دیزاین با تکیه بر تخصص گرافیکی خود اینبار مجموعه مسترهای (گرید) صفحه آرائی کتاب را در اختیار همراهان خود قرار داده است.
به همراه این فایل، هدیه مخصوص گروه، که فونت تایپوگرافی محبوب است و برای اولین بار در کشور تولید می شود را تقدیم می کند.
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت
تعداد صفحات: 16
صنعت در استان یزد
مقدمه
نام استان یزد با صنعت و فعالیت های تولیدی و صنعتی همراه بوده و صنعتگران این استان از گذشته های دور در تأمین کالاهای مورد نیاز کشور نقش شاخص و قابل توجهی داشته اند .
در استان یزد قریب به 2172 واحد تولیدی و صنعتی دارای پروانه بهره برداری با سرمایه ثابت 5974 میلیارد ریال و اشتغال 56472 نفر وجود دارد ، که بیش از 730 نوع محصول و کالای صنعتی تولید می نمایند . صنعت غالب و اصلی استان که ریشه و سابقه ای دیرینه نزد مردم دارد صنعت نساجی با بیش از 483 واحد تولیدی می باشد ، بعد از آن صنایع کانی غیر فلزی به ویژه کاشی و سرامیک که در سالهای اخیر از رشد قابل ملاحظه ای برخوردار بوده است قرار دارد .
واحدهای صنعتی استان یزد از نظر تعداد 6/3 درصد ، از نظر اشتغال 8/3 درصد و از نظر سرمایه گذاری ثابت 2/6 درصد کل واحدهای صنعتی کشور می باشند. متوسط سرمایه گذاری برای ایجاد یک اشتغال در استان یزد به میزان 172 میلیون ریال و متوسط اشتغال هر واحد برابر 18 نفر است .
بطور کلی استان یزد با احداث واحدهای صنعتی جدید در سالهای بعد از انقلاب نسبت به قبل از انقلاب ( 337 واحد با اشتغال 11400 نفر ) رشد نسبتاً مناسبی داشته است و امید است با راه اندازی طرح های بزرگ صنعتی و معدنی از قبیل فولاد میبد ، چیپس پلی استر ، سیمان بوهروک ، گندله سازی اردکان ، فولاد اردکان ، آگلومراسیون بافق ، سرب و روی مهدی آباد ، مس دره زرشک و علی آباد ، الکترودهای گرافیتی و … زمینه ها و بسترهای مناسبی جهت توسعه صنایع پایین دست آنها فراهم گردد .
در زمینه صنایع روستایی از سال 1370 الی 1381 در مجموع 627 جواز تأسیس واحدهای صنعتی با ظرفیت اشتغالزایی 8866 نفر در زمینه های غذایی ، فلزی ، کانی ، غیر فلزی ، نساجی ، شیمیایی و سلولزی صادر شده که 43/55% آنها با ضریب و میانگین رشد 25% به تنهایی در دو سال اخیر محقق گردیده است .
صنایع دستی در یزد سابقه دیرینه داشته و در حال حاضر بیش از 120 هزار نفر در حرفه مختلف صنایع دستی فعالیت دارند که عمده ترین صنعت دستی استان فرش دستباف با بیش از 90 هزار نفر بافنده و بیش از 60 هزار دار قالی می باشد ( در حال حاضر 12 شرکت تعاونی فرش دستباف با سرمایه ای معادل 7752 میلیون ریال و 16254 نفر عضو و 26254 نفر بافنده مشغول به فعالیت هستند ) بعد از آن سفال و سرامیک با بیش از 300 نفر شاغل قرار دارد .
سایر صنایع دستی استان نیز عبارتند از : زیلو بافی ، حصیر بافی ، دارایی بافی ، ترمه بافی و سبد بافی ، گلیم بافی ، آهنگری دستی ، زرگری دستی ، چاقو سازی ، سوزندوزی ، منبت کاری ، خراطی ، موتابی ، شیرینی سازی ، کاشی هفت رنگ و …
تولیدات عمده استان
صنعت
نوع تولید
تعداد
ظرفیت اسمی
واحد
غذایی و دارویی
شیر خشک دامی و صنعتی و پودر آب پنیر
2
18000
تن
نوشابه گاز دار
3
85660000
لیتر
ماکارونی
9
23900
تن
رب گوجه فرنگی
7
7950
تن
کنسانتره و آب میوه و رب گوجه فرنگی
8
12950
تن
نساجی و چرم و پوشاک
ریسندگی نخ پنبه ای و الیاف مصنوعی
20
24895
تن
پارچه پنبه ای و الیاف مصنوعی
143
265000
هزار مترمربع
نخ فرش ماشینی
21
12000
تن
فرش ماشینی
23
7100
هزار متر مربع
رنگرزی و چاپ و تکمیل پارچه
10
86080
هزار متر مربع
شیمیایی و سلولزی
انواع مصنوعات پلاستیکی و ملامین
200
108502
تن
انواع مواد با پایه شیمیایی
10
58500
تن
تینر ـ رنگ و زرین
15
29440
تن
انواع تایر و تیوپ
1
10240
تن
مقوا ـ کارتن ـ دستمال کاغذی
46
26166
تن
کانی و غیر فلزی
کاشی کف
7
5/12
میلیون مترمربع
مصنوعات چینی و بهداشتی
3
5700
تن
آجر فشاری و سفال
120
3/1
میلیارد قالب
سنگبری ( سنگ ساختمانی )
103
2200000
متر مربع
فرآورده های نسوز و پودر سنگ
10
253000
تن
الکتریکی و فلزی
انواع سیم و کابل و سیم لاکی
7
28400
تن
برد مدارهایی چاپی
1
36000
متر مربع
یخچال فریزر
6
87100
دستگاه
ظروف تفلون
6
4750
تن
الکترود جوشکاری
2
25350
تن
پروفیل آهنی و آلومینیومی
5
199000
تن
کنسانتره سرب و روی
2
27500
تن
کنسانتره آهن
2
8100
هزار تن
ماشین آلات بافندگی
1
1000
دستگاه
ذوب و نورد و فرو آلیاژها
7
421000
تن
جایگاه استان یزد در شاخص های بخش صنعت و معدن
شاخص
مقدار
رتبه کشوری
ارزش افزوده بخش معدن در سال 1378 ( میلیون ریال )
301987
2
ارزش افزوده بخش صنعت در سال 1379 ( میلیون ریال )
715575
13
تعداد واحدهای تحت پوشش استاندارد تا پایان سال 1379 ( واحد )
148
13
تعداد تعاونیهای صنعتی تا پایان سال 1378 ( نفر )
82
19
میزان اشتغال در تعاونی های صنعتی تا پایان سال 1378 ( نفر )
4411
3
میزان سرمایه گذاری در تعاونیهای صنعتی تا پایان سال 1378 ( میلیون ریال )
19197
3
سرانه مصرف سیمان ( 520 کیلوگرم )
520
2
تعداد طرحهای صنعتی با پیشرفت 98-40 درصد(1380)
392
12
متراژ زمین صنعتی شهرکهای صنعتی تا پایان سال 1381 ( هکتار )
1400
تعداد قالی باف ( سال 1375 ) نفر
45500
12
متراژ قالی بافته شده ( سال 1375 ) هزار متر مربع
208
7
رتبه کل استان از نظر توسعه صنعتی در سال 1379
-
10
میزان اشتغال واحدهای صنعتی ( نفر )
56472
میزان سرمایه گذاری واحدهای صنعتی ( میلیارد ریال )
5974
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت
تعداد صفحات: 11
آجرهای شاموتی :
نویسنده:Klaus santowski
آجر های شاموتی عمدتا" شامل اکسیدهای 2Sio و Al2O3 و می باشند . میزان Sio بین 50% و 85 % و میزان Al2O3 بین 10% تا 45% است . این آجر ها بر طبق میزان Al2o3 طبقه بندی مذکور این آجر ها بر اساس روش شکل دهی و خواص آنها نیز تقسیم می گردند . (جدول 4 و 5 ).
جدول 3 – طبقه بندی آجر های شاموتی بر طبق میزان Al2 O3 :
AL2 O3 %
Ironand steelMaterial
+sbeet 917
EDIN
EN12475 - I
A40
FC40
40 < AL2 O3 < 45
A35
FC35
35 < AL2 O3 < 40
A30
FC30
30 < AL2 O3 < 35
A25
(Silice ous fireclay bricks)
LF10
SS85
10 < AL2 O3 < 30
(Sio 85% )
85 < Sio2< 93
استاندارد رایج در آلمان که به وسیله صنعت فولاد و آهن تنظیم گردیده است .
FC = fireclay
LF = low alumina firecl
SS= siliceous= siliceous fireclay
*انواع مخصوص آجر های شاموتی سیسیلی عبارتند از :
- آجر های شا موتی کوار تزی (نوع E) مورد استفاده در کوره های کک پزی
(DIN 1089 T2 ) Si O2 % 70< E1، SiO2 65 % < E2 که معمولا دارای کوارتز های دانه درشت هستند .
- آجر های شا موتی ضد اسید .
طبقه بندی بر اساس فر آیند تو لید و ساخت :
P = پرس پلاستیک (روش شکل دهی )
H= پرس نیمه خشک (روش شکل دهی )
T = پرس خشک (روش شکل دهی)
آجر های شاموتی دارای تا حدود 3 درصد Fe 2O(نوع کم آهن آن زیر یک در صد Fe2O ). تا حدود 3 درصد TiO2 زیر یک در صد CaO + MgO و زیر 5/3 در صد Na2 O +K2 O (مقدار K2 O عموما" از Na2O بیشتر است ) می باشند . نوع کم قلیایی آنها حاوی 5/0 در صد اکسید های قلیایی می باشند . آجر های شا موتی از رس های پلاستیک دیر گداز و شا مو تهای که از رس های پخته شده تشکیل شده تولید می شوند . منابع مهم رسو بات رسی در آلمان در مناطق زیر قرار دارند .
Westerwald, Bonn area, Eifel, Rhineland, Palatinate,
, Upper palatinate, upper, Franconica, Hessen, Schlesien, Saxony,
جدول 4- روش های ساخت آجر های شاموتی .
روش ساخت
رس
%
رطوبت
%
انقباض خطی %
دقت ابعادی
شکل دادن
شکل دادن به نورت استفاده شده
50-35
16-12
8-6
متوسط
پرس مجدد ،پرس اکستروژن با شکل دادن دستی
شکل دادن نیمه خشک
30-20
6-2
3-0
خوب
پرس با فشار زیاد
شکل دادن خشک
15-5
5-3
1-0
عالی
پرس بافشار زیاد،لرزش ، کوبیدن
ریخته گری
دو غابی
50-20
20-10
3-0
متوسط تا خوب
قالب گچی
رس های چین و آمریکا نیز اغلب مورد استفاده قرار می گیرند . رس ها ،کا نی های رسوبی هستند که از ذرات ریز (کمتر m 2 )کریستالی سیلیکات های آلمینیوم آبدار با ساختار لایه ای تشکیل شده اند . اصلیترین مینرال های رسی عبارتند از : کائولینیت ،فایر کلی ،هالو یزیت با فرمول کلی 2H2O و 2 SiO 2 و Al2O3 یا هالویزیت با
4 H2O.
گروه کا ئو لن شبکه کریستالی دو لایه ای دارد . مینرال های گروه مونت موری لو نیت و ایلیت شبکه کریستالی سه لایه ای دارد که هر دو فر مول 4H2O و 4 SiO2 و Al2O3 دارند . گر چه آنها به وسیله وجود یون های مختلفی در درون شبکه کریستالی از هم تفکیک می گردند . مینرال های دیگر نظیر پیریت ، کلیست، یا سیدریت می توانند علاوه بر کوارتز در رس ها وجود داشته باشند و در بعضی حا لات اجزا کربنی نیز در آنها وجود پلاستی سیته رس ها حین اختلاط با آب و قابلیت شکل دادن به آنها مهم ترین خاصیت رس ها در
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت
تعداد صفحات: 30
املای کلمه تهران 1
(طهران یا تهران)
در خصوص املای کلمهی تهران نیز میان مورخان و محققان اختلاف نظر وجود دارد و حتی، در سالهای گذشته، در این موضوع مباحثی بین محققان و دانشمندان به میان آمد که تا مدتها ادامه داشت. خطیب بغدادی در تاریخ بغداد، ابن بلخی در فارسنامه، محمدبن محمود بن احمد طوسی در عجایب نامه، سمعانی در الانساب، ظهیرالدین نیشابوری در سلجوق نامه، عبدالرحمن جوزی در المنتظم فی تاریخ الملوک و الامم، راوندی در راحه الصدور و آیه السرور، اسفندیار کاتب در تاریخ طبرستان، یاقوت در المشترک، رافعی در التدوین، ذهبی در تذکره الحفاظ، میزان الاعتدال و العبر و قاضی عمادالدین در عجایب البلدان، خواجه رشید الدین فضل اله در جامع التواریخ، حمداله مستوفی در نزهه القلوب، شرفالدین علی یزدی در ظفرنامه تیموری، ابن حجر در لسان المیزان و عبدالحی بن عماد در شذرات الذهب، تهران را با طای مؤلف و به صورت طهران ثبت کردهاند. یاقوت در معجمالبلدان با آن که آن را باطا ضبط کرده است، مینویسد: «... این کلمه عجمی است و ایشان تهران گویند.» و پس از آن قزوینی در آثار العباد آن را به تای منقوط آورده است. محمدحسن خان صنیع الدوله در کتاب مرآت البلدان دربارهی املای درست کلمهی تهران چنین نوشته است: « در نگارش احوال طهران دو چیز نگارنده را موجب تردید بود که آیا این لفظ را به طای مؤلف و در ضمن آن حرف نگارد یا به تای منقوطه و در این موضع ثبت نماید. یکی نگارش علمای جغرافی قدیم عرب و عجم و ارباب لغت که اغلب صریح به تای منقوط نوشته و آنهایی که به طای مؤلف نگاشته باز اشعار کردهاند که به تای منقوط صحیح و وجه رجحانی هم برای تای منقوط ایراد کردهاند. دیگر فارسی بودن لفظ و کثرت تداول تای منقوط در لغت عجم و دیری در این تردید بود تا وجود استدراک مرجع را از نواب والا وزیر علوم، اعتضاد السلطنه العلیه، العلیه، که اقوال حقیقت مآل ایشان سندی صحیح و معتمد علیه جمیع فضلای عصر است، تحریراً مشورت نمودم، جوابی مرقوم فرمودند که همان موجب رجحان تای منقوط گردیده آن را اختیار کرد.» صنیعالدوله در کتاب مرآت البلدان عین پاسخ وزیر علوم دوران ناصری را به شرح زیر ثبت کرده است: «در باب طهران با تای منقوط نوشتهاند و صحیح است. در آثار البلاد بعد از بیهق که در ردیف با است، تبریز را نوشته و بعد از تبریز، طهران را با تای منقوط نگاشته. در معجم البلدان نیز به تای منقوط متوجه شده. چون کتابی از معجم البلدان و آثار البلاد معتبرتر نمیباشد دیگر لازم نیست به خود زحمت بدهید و به سایر کتب رجوع کنید به خصوص که کتاب شما فارسی است و تای منقوطه در فارسی استعمال شده است. زحمت شما را دوستدار کم کرد. علامه میرزا محمدخان قزوینی ضمن مقاله مفصلی که با عنوان طهران در روزنامه کاوه، چاپ برلن، منتشر نمود املای این شهر را با طای مؤلف ذکر کرده است. استاد سعید نفیسی املای درست تهران را با تای منقوطه دانسته و نوشته است: «در کتابهای قدیم تهران را به فتح تا یعنی تَهران ضبط کردهاند و تُرکها هم هنوز این کلمه را تَهران تلفظ میکنند. میدانید که تهران در دامنه کوه توچال ساخته شده و ته به زبان فارسی به معنی انتهای گودال و چیزگوداست و ران در بسیاری از جاهای ایران به معنی دامنهی کوه و تپه استعمال میشود. چنان که ناحیهای از گیلان هم که در دامنهی کوه قرار گرفته را نکوه نام دارد. به نظر من اصل این کلمه، همان طوری که در کتابهای قدیم نوشتهاند، تهران یعنی ته و انتهای دامنه کوه معنی میدهد و در زبان مردم کم کم ته ران ، تهران شده است» مرحوم سیدابوالقاسم انجوی شیرازی نیز در زمره طرفداران نگارش املای تهران به تای منقوط بوده و معتقدند: «تهران را از قدیم تهران میگفته و مینوشتهاند نه طهران. چنان که یا قوت در معجم البلدان نویسد: «تهران به کسر و سکون را ونون در آخر، این کلمه پارسی است و ایشان (یعنی مردم آنجا) تهران گویند زیرا که در زبان ایشان طا وجود ندارد» مرحوم استاد عباس اقبال آشتیانی در مورد املای تهران مقالهای نوشته و طرفداران املای تهران را با تای فارسی دارای حس وطن پرستی جغرافیایی معرفی کرده است و یادآوری نموده که بایستی حروف اعلام نقطهدار را با حروف بینقطه و منجمله تهران را به صورت طهران نوشت» آقای ابراهیم صفایی( محقق) معتقدند که تبدیل کلمه طهران با طای مؤلف به تهران با تای منقوطه صحیح نیست و تلفظ حرف اول این نام در زبان پهلوی با تلفظ حرف ط نزدیک بوده و به همین سبب پس از تغییر الفبای پهلوی به الفبای فارسی نام طهران با ط ثبت شده و تا سالهای قبل از سال1320 ه .ش، هم این املا تقریباً در همه جا رعایت شده است و معتقدند اگر روزی قرار باشد این تغییر ثبت شود باید مراجع صلاحیتدار و فرهنگستان صحیح مرکب از اشخاص فاضل و عمیق و علاقهمند به زبان و فرهنگ و ادب تشکیل شود و مشکلاتی که در راه خط و زبان داریم خردمندانه از پیش بردارند. 2
مرحوم عبدالعزیز جواهر کلام تلفظ درست طهران را با طای مؤلف دانسته و برای اثبات عقیده خود دلایل زیر را ذکر کردهاند: 1. ضبط کلمه با طا یا ثا یا ذال و مانند آنها به زبان عربی که در زبان فارسی آن را با ت یا س یا ز خوانده میشود و از مخرج اصلی عربی ادا نمیشود، بنا بر قواعدی که لغت شناسان عرب برای ضبط لغات مینگارند، دلیل بر درستی آن در زبان ادبی فارسی نخواهد شد زیرا که قواعد معنوی ضبط کلمات، ولو این که اعجمی باشد، اجازه در تصرف به ضبط اصلی آنها در نگارشات فارسی و لغت بیگانه نمیدهد و تنها در تلفظ روا میداند که موافق مخرج حروف آن لغت تلفظ شود. بنابراین کلمهی طهران که ضبط قدیمی آن در عربی با طای مؤلف است باید در نگارشهای علمی و ادبی زبان فارسی و غیره همانطور با طای مؤلف و صحیح ضبط شود، اگر چه در تلفظ ناگزیر با تای منقوط تأدیه میگردد، با این وصف پاسخ مزبور مرحوم فرهاد میرزا معتمد الدوله به صنیعالدوله در خصوص نگاشتن کلمه طهران با تای منقوط یا طهران با طای مؤلف (دیگر لازم نیست به خود زحمت بدهید الخ) کاملاً بیمورد خواهد بود و دلیل علمی بر مقصود نمیتوان شمرد. 2. ضبط صحیح و قدیمی این کلمه اعم است از این که طهرانِ اصفهان یا طهرانِ ری باشد و تمامی منسوبان به آن با طای مؤلف آمده است نه با تای منقوطه زیرا که در الانساب، فارسنامه، راحه الصدور و تاریخ طبرستان نام طهران را با طای مؤلف آوردهاند و یا قوت نیز طهران را با طای مؤلف ضبط کرده است ولی گفتار وی (لفظ اعجمی است و عجم آن را به تای منقوطه تلفظ مینمایند) به اشتباه انداخته و گمان بردهاند که ضبط ادبی آن هم رواست که با تای منقوطه باشد. 3. ضبط زکریا بن محمود قزوینی، مؤلف آثار البلاد، طهران را با تای منقوطه دلیل بر سخن ایشان نمیشود؛ زیرا که قزوینی کتاب خود را در سال 664 یا 674 ه.ق، تألیف کرده و مؤلفین مذکور بسیاری بر او سبقت دارند و گفتار آنان بیشتر سندیت دارد. 4. گذشته از ضبط کلمهی طهرانِ ری با طای مؤلف، در کتابهای مزبور، طهران اصفهان و همگی منسوبین به طهران ری و اصفهان با طای مؤلف نیز آمده است و از نسبت صحیح محمدبن حماد طهرانی به طور یقین میدانیم که تلفظ و ضبط درست کلمهی طهران از قرن سوم ه .ق، تا اواخر قرن هفتم ه .ق، که پایه و اساس شناسایی ضبط و تلفظ این کلمه در قرون بعد خواهد شد با طای مؤلف نه با تای منقوطه آمده است چنان که در تاریخ رشید الدین فضلاله (جامع التواریخ) در ضمن حوادث سال 683 ه .ق، طهران را با طای مؤلف ذکر کرده است و نیز مجدالدین محمدحسین اصفهانی، در کتاب زینت المجالس و حاج زین العابدین تمکین شیروانی ، در کتاب بستان السیاحه، نام طهران را با طای مؤلف ثبت نمودهاند. با این وصف ضبط کلمه طهران با تای منقوطه، در کتاب آثار البلاد قزوینی و نزهه القلوب مستوفی و تذکره هفت اقلیم رازی، با مدارک قدیمه سمعانی، بلخی، راوندی و ابناسفندیار و ضبط علمای متأخرین که با طای مؤلف نگاشتهاند برابری نخواهد نمود و درست آن است که با طای مؤلف تلفظ و تحریر گردد. با این وجود املای تهران با تای منقوط متداول است و به نظر میرسد دیگر کسی تهران را طهران ننویسد.
3
وجه تسمیه کلمه تهران
در باب وجه تسمیه تهران عقاید و نظرهای مختلفی اظهار شده است. مرحوم سعید نفیسی در این خصوص نوشته است: «وجه تسمیهای که یاقوت در معجم البلدان آورده و قزوینی در آثار البلاد تکرار کرده است به این قرار است که مردم این ناحیه در هجوم خصم به زیر زمین پناه میبردهاند و ایشان را تَهران گفتهاند، مشتق از تَه به معنی زیر و ران به معنی راننده از فعل راندن، یعنی کسانی که به تَه میرانند ! و پس از آن این اسم ،که بدواً بر اهالی اطلاق میشده است ، بر این ناحیه قرار گرفته است. میتوان گفت که این وجه تسمیه به ذوق نمینشیند و مخصوصاً اگر در اسامی قُرای اطراف ری فحص کنیم میبینیم که لفظ ران در دنباله اسامی بعضی از قراء و محال دیگر مثل جماران، نیاوران، شمیران، قصران و طهران دیده میشود و از این قرار میبایست همه از فعل راندن مشتق شده باشد و حتی در نقاط دورتر از اطراف ری. نکته دیگر آن است که طهرانی است از توابع اصفهان؛ چنان که اشاره شد و اگر وجه تسمیه آن مانند وجه تسمیه طهران باشد بسیار شگفت و دور است که مردم دو ناحیه، که لااقل پنجاه فرسنگ دور از یکدیگرند، عادت مشترکی داشته باشند و اگر وجه تسمیه این دو ناحیت یکسان نباشد طهران اصفهان را به چه تسمیه کردهاند؟ وانگهی در لفظ ران که دنباله اسامی ایران امروز و ایران زمان ساسانیان و ایران و آذربایجان و مکران و هاماوران و آران، از توابع کاشان، استاد بران و اشکوران، هر دو از دهات اصفهان، ترخوران، از محال تفرش، نوبران، در اطراف همدان، طابران، خاوران، مازندران و نزدیک به بیست کلمه دیگر، از اسامی جغرافیایی قدیم و جدید ایران است، چه میتوان گفت؟ آیا این اسامی همه از فعل راندن مشتق شدهاند؟ اندک دقتی در اسامی جغرافیایی ایران مسلم میدارد که ان در آخر اسامی بسیار است و ظاهراً چنان مینماید که این دو حرف زائد است و بر آخر اسامی دیگر میافزایند که معنای ظرف مکان از آن بر آید، چنانکه آن را در پی کلمات دیگر برای اراده ظرف زمان میافزایند، چون بامدادان، صبحگاهان و غیره. چنان که ستان در آخر اسامی نواحی و ممالک بر آید و معنی محل از آن اراده میشود؛ چون هندوستان و کوهستان. در این صورت را جز و این دو حرف زاید نیست و بالعکس جزوکلمه است؛ یعنی طهران از طهر و تیران از تیر مشتق شده است و مازندران از مازندر چنانکه کاشان از کاش و خاوران از خاور مشتق است. در کلمه خاوران و قصران مخصوصاً به خوبی میتوان پی به این نکته برد. زیرا که خاور و قصر معنی مسلم دارد و اگر حرف زاید را ران بدانیم خاو و قص را معنی نخواهد بود و قص علیهذا. پس دور مینماید که ران در کلمهی طهران از فعل راندن آمده باشد و وجه تسمیهای که ثبت کردهاند پذیرفتنی نیست و دور از قبول ذهن سلیم است. وجه تسمیه دیگری هست که آن را در کتابی مسطور ندیدهام ولی اغلب متخصصین زبان آن را به زبان آوردهاند و آن این است که در طهران تَه همان معنی زیر میدهد و ران که به معنی قسمت بالای پا باشد در اینجا به معنی دامنه و دامن کوه آمده است. پس طهران یعنی در تَه دامنهکوه.» در خصوص وجه تسمیه تهران نظر دیگری وجود دارد که در بعضی آثار محققّان و متقدمین آمده است و با نظر دوم سعید نفیسی نیز نزدیک و شبیه است و آن این که: کلمهی تهران از دو قسمت تَه به فتح ت که به معنی انتها و آخر و ران که به معنی دامنه است ترکیب گردیده که جمعاً معنای آخر دامنه میباشد. چون قریه تهران در دامنهی کوه البرز قرار گرفته به آن « تهرابآن» یا همان آخر دامنهی کوه میگفتند. در مقابل قریه شمران است که حرف شم معنی بالا میدهد و ران هم که دامنه میباشد. پس معنای آن بالای دامنه میشود و به این علت آن را شمیران میگفتند که بر فراز دامنهی کوه البرز و بالا دست تهران قرار داشت. فرهنگ نظام، تهران را واژهای فارسی دانسته و وجه نامگذاری آن را چنین ذکر کرده است: «تیران منسوب به تیر است که نام فارسی عطارد است؛ شاید دِه مذکور به نام ستارهی تیر که در ایران قدیم مقدس بوده بنا شده یا منسوب به شخص تیرداد نام بوده» و دلیل این نظریه را الف و نون آخر کلمه تیران آورده است. زیرا در ایران قدیم مرسوم بوده است که شهرها و دهات را به وسیله الحاق الف و نون نسبت به نام سازنده آن نامگذاری میکردند. احتمال دیگری که این فرهنگ داده است این است که چون در اوستا تئیره نام قلهای است از البرز شهر مذکور تیران را منسوب به آن قله دانسته. در هر صورت طهران و تهران را غلط مشهور و نام صحیح تاریخی آن را تیران میداند.
4
به نظر میرسد قول مرحوم کسروی در مورد وجه نامگذاری تهران منطقیتر از دیگران باشد. او عقیده دارد که: تهران شهری است که از هزار سال بازمانده و اکنون تخت گاه کشور است. نام آن از دو بخش پدید آمده تَه و ران _ تَه یا کَه اگر چه در فارسی کنونی معنایی ندارد ولی در زبانهای بسیار کهن به معنای گرم بوده است. تمام دیههایی که در زبان فارسی دارای بخش تَه یا کَه هستند، مانند کهران(1) ، تهران، کهرم یا جهرم(2) ، دارای هوای گرم بودهاند و ران نیز به معنای جا و مکان میباشد. از سوی دیگر شمی، سمی و زمی در زبان کهن به معنای سرد است و جاهایی که نامشان از بخش شمی یا سمی پدید آمده جاهای سردسیر است، مانند شمیرم و سمیرم (3) و سمیران و شمیران، پس تهران یا کهران جای گرم (گرمسیر) و شمیران یا سمیران به معنای جای سرد (سردسیر) است. این نکته در خور توجه است که شمی یا سمی با کلمه زمی شباهتی دارد که در بعضی زبانها به معنای سرما و زمستان است. در زبان اوستایی زیما به معنی زمستان است که قسمت زم در زمستان و زمهریر (4) هنوز باقی مانده. _____________________________________ 1- کهران نام دهی است از توابع شهرستان هر واقع در شمال بخش هوراند. 2- جهرم از شهرستانهای استان فارس است. 3- سمیرم از شهرهای استان اصفهان است. 4- شدت سرما، سرمای سخت، جای بسیار سرد.