لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*
فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)
تعداد صفحه4
آثار و بناهای بسیاری در استان یزد نظیر (مساجد، مدارس، آبانبارها و حسینیهها) وجود دارد که همواره نظر پژوهشگران را به خود معطوف میکند اما بنای یخچالهای قدیمی، غریبترین عناصر معماری هستند که با ایجاد یخچالهای برقی تقریبا به بوته فراموشی سپرده شدهاند. در وجود یخچالها که روزگاری در قلب تابستانهای داغ و سوزان، خنکای آب گوارا را به درون خانه میکشاند، رمز و رازی وجود دارد که حکایت از معجزه فروتنانه خشت خام و دستهای پرتوان معمار فرزانهای میکند تا عشق خدمت به خلق را در شاهکار معماری کویر به عرصه ظهور برساند. در حال حاضر تعداد معدودی از این یخچالها باقی مانده است که در اینجا سعی شده تا به ویژگی معماری و عملکرد خاص آن در ناحیه کویری پرداخته شود. متاسفانه از پیشینه تاریخی یخچالها تا دوره صفویه اطلاعاتی در دست نیست و تنها دکتر جان فرایر در قرن یازدهم در سفرنامه ایران اشاره میکند که «در این زمان ذخیره ساختن یخ، رسمی متداول و دیرین سال شمرده میشود و امکان آن میرود که همراه با مغولان وارد ایران شده است». همچنین شاردن، دورنمایی از شهر کاشان را در سفرنامه خود به تصویر میکشد و یخچالهای این شهر را در بیرون از قلعه و برج و باروی شهر نشان داده و به معماری یخچالها در اصفهان نیز اشاراتی داشته است. استان یزد نیز با توجه به کویری بودن منطقه از این معماری بیبهره نبوده است و هنوز در جای جای آن از جمله در شهرستان میبد و ابرکوه نیز میتوان آثار این شاهکارهای معماری را مشاهده کرد. ولی قبل از هر چیز باید گفت که فن ساختمانی و شیوه معماری در ساختمان این یخچالها به گونهای است که دقت و نکتهسنجی سازندگان و معماران این واحدها، به نکات عمده و مهمی چون عایقکاری بنا، حفظ برودت مناسب جهت نگهداری یخ، مصالح ساختمانی و چگونگی تهیه یخ، معطوف ساخته است. یخچالها به طور عمده از سه قسمت تشکیل شدهاند، دیوار طویل سایه انداز، مخزن یخ و حوضچههای تولید یخ. دیوار سایهانداز این دیوار بسیار طویل و بلند است، ارتفاع این دیوارها که گاهی تا ۱۰متر میرسد، در طول روز از تابش آفتاب بر روی آبهای منجمد شده در حوضچهها جلوگیری میکند. گاه جهت استحکام بیشتر دیوار سایهانداز، پشتبندهای بزرگ در قسمت جنوبی دیوار احداث میکردند. دیوارهای سایهانداز در پایین دارای ضخامتی زیاد بوده و به تدریج در بخشهای فوقانی از قطر آنها کاسته میشود. حوضچههای تهیه یخ این گودال مستطیل شکلی است که به موازات حوضچهها، دیوار سایهانداز و در بخش شمالی آن حفر شده و طول آن اندکی کمتر از طول دیوار و عمق آن ۳۰ الی ۵۰سانتیمتر و گاه بیشتر بوده است. این گودال محل تهیه یخ در شبهای سرد زمستان بود. مخزن یخ این مخازن معمولا در پشت دیوار سایهانداز و در بخش جنوبی آن و در بعضی موارد به وسیله یک یا چند مدخل ورودی به بخش شمالی راه مییابد. انبار یخ نیز گودالهای
تحقیق درباره بررسی معماری یخچالهای کویری
